Het woord lateralisatie kwam voor het eerst naar boven bij de bespreking van de IQ-test van onze zoon, toen we er net achter waren dat hij hoogbegaafd is. De psychologe zei dat ze wel een aantal kenmerken had opgemerkt, maar dat ze geen specialiste was en dat we hem in het oog moesten houden. Lange tijd hoorde we er helemaal niets meer van tot een paar weken geleden. Onze zoon werd doorgetest, op vraag van zijn coach hoogbegaafdheid, om een aantal redenen. Doortesten is niet meer en niet minder dan kijken hoe ver een kind al staat op het schoolse vlak. Een doortesting zal ook altijd gebeuren als men nadenkt om een jaartje over te slaan. Bij ons was dat zeker niet de primaire reden.

Bespreking doortesting

Op school kreeg ik de doortesting van onze zoon onder mijn neus. De vreemdste fouten had hij gemaakt. De zorgjuf zei een zinnetje wat ik meenam naar zijn coach: “Soms lijkt het alsof hij niet op papier krijgt met zijn handen, wat hij weet in zijn hoofd.”
Toen zijn coach dat hoorde stelde hij voor om toch eens een lateralisatie-test te laten doen bij een kinesist (fysiotherapeut in Nederland) die daar in gespecialiseerd is.

Wat is lateralisatie?

Het lateralisatieproces is het rijpingsproces van beiden hersenhelften, waarbij één helft zich gaat ontwikkelen tot de dominante helft. De beiden hersenhelften kunnen dan goed gaan samenwerken. Bij sommige kinderen verloopt dit proces niet goed. Bij hoogbegaafde kinderen komt het zelfs vaak voor dat ze niet goed lateraliseren. Ze slaan vroege ontwikkelingsfasen over omdat ze anders leren.
De kruipfase overslaan is bijvoorbeeld niet goed, omdat dat ook een stuk is van de ontwikkeling die een kind zou moeten doorlopen. Onze zoon heeft wel gewoon gekropen, maar ergens in zijn primaire ontwikkeling is er toch iets fout gelopen. Vaak worden problemen met lateralisatie al in de kleuterklas ontdekt en kan er met kinesitherapie al eerder aan worden gewerkt.

Wat kunnen problemen zijn bij een mindere lateralisatie?

Problemen met lezen, schrijven, db verwisselen, het omkeren van cijfers en een trager werktempo.

Hoe kan je zien dat het lateralisatie proces niet goed verlopen is?

Dit zijn mogelijke kenmerken – let op, niet alle kenmerken hoeven aanwezig te zijn en een hoogbegaafd kind kan blijkbaar uiterst goed maskeren.

  • het kind heeft moeite om rechtop te zitten aan een tafel
  • het kind heeft een slecht evenwicht
  • het kind heeft het moeilijk met spelling
  • het kind heeft een slechte oog-hand coördinatie (balspelen zijn een hel!)
  • het kind is wagenziek
  • het kind kan moeilijker automatiseren (maaltafels)
  • het kind kan moeilijk stilzitten
  • het kind heeft moeilijkheden met concentreren
  • het kind leert niet gemakkelijk fietsen en zwemmen
  • het kind heeft het moeilijk met het lezen van de klok
  • het kind heeft weinig tot geen tijdsbesef
  • het kind heeft het moeilijk met beslissingen nemen

De motorische test

Onze zoon is rechtshandig.
Of ten minste, dat dachten we. Na de lateralisatie test bleek dat zijn natuurlijke voorkeur heel vaak naar links gaat. En nee, we hebben hem nooit gepusht om toch maar rechts te schrijven of wat dan ook. Ik vond het een zeer vreemde gewaarwording om hem daar tijdens de test bezig te zien en te zien dat links er zo vaak als voorkeurskant uitkwam.

Onze zoon is hoogbegaafd. Dat maakt dat hij de problemen van de lateralisatie erg goed kon maskeren. Hij heeft het niet moeilijk met beslissingen nemen, kan stilzitten, kan zich super concentreren, klok lezen lukt en hij heeft ook tijdsbesef.
Die maaltafels gaan slecht – dat is iets wat vaak voorkomt bij hoogbegaafde kinderen. Daar hadden we dus geen graten in gezien.

De kinesist zei dat ze heel goed kon zien dat hij heel erg snel bij leerde. Als ze dan het werkveld verplaatste, dan was onze zoon totaal de kluts kwijt voor een tijdje.
Ook zag ik met mijn eigen ogen dat hij boos werd op zijn hand. Die hand moest namelijk ergens op kloppen en hij wist dat – maar zijn hand leek niet te luisteren! Pure frustratie. Wat moet dat voor hem stiekem zwaar zijn. Want zijn hoofd weet zoveel en zijn handen willen niet meewerken. Hopelijk kunnen ze hem goed helpen!

Hij heeft het heel goed verstopt, onze grote vriend!

We zijn dus begonnen met therapie om hem zo snel mogelijk te kunnen helpen.

 

10 thoughts on “Lateralisatieproblemen – Hoe zie je dat?

  1. Therapie is niet perse nodig. Coaching door een psychomotorische kindercoach die met beweegpatronen werkt is al effectief. Een fijne en kind gerichte manier van hulp en werken.

  2. Dankje voor je post, die zet mij erg aan het denken over onze zoon van 4j. Ik heb een vermoeden van lateralisatieproblemen maar zou mij meer willen inlezen in deze materie, zeer gericht op zijn jonge leeftijd. Heb je daarover misschien enige tips, verdere documentatie of linkjes beschikbaar?

    1. Dag Sofie
      Er is super weinig beschikbaar, helaas! Er is het boek van Mesker, maar dat is niet echt ‘leesvriendelijk’.
      Toen ik zelf op zoek ging was er ook niets te vinden, vandaar dat ik het artikel schreef.

      Vier jaar is nog wel erg jong! Het volledige lateralisatieproces is pas afgerond rond een jaar of 8. Het is dus wel normaal dat je kindje nu nog niet gelateraliseerd is.
      Je kan wel inzetten op tweehandigheid: kleien met twee handen, rollen met twee handen,
      Oefenen of symmetrie: bal gooien en met twee handen vangen, bal omhoog gooien en klappen.
      Oefenen op voor en achter, links en rechts (nog wat jong misschien voor links en rechts…)
      Symmetrische bouwwerkjes nabouwen met blokken.
      Laten benoemen wat hij doet bij spelletjes….

      Maar als je jezelf zorgen maakt, hou het dan zeker in het oog. Zeker vanaf het moment dat zijn fijne motoriek ook zwaar achter blijf of moeilijk blijft als hij naar het eerste leerjaar gaat.

  3. Het boek Leren lezen doe je met je lijf Marijke van Vuure is een echte aanrader! Tal van oefeningen om de samenwerking tussen linker- en rechterhersenhelft te stimuleren!!!

  4. Dag Ilse,
    Ik heb een examencasus die gaat over kind dat maaltafels niet kan automatiseren. Ik vraag me dan af hoe het komt dat dit dat komt door lateralisatiepjoblemen? En wat je er aan kunt doen?

    1. Oei Amber.
      Om de één of andere reden zie ik dit nu pas!
      Het is niet altijd zo dat het komt door lateralisatie problemen.
      Er zijn hoogbegaafde kinderen die het nut er niet van inzien om ze te automatiseren als je ze kan tellen.
      Er zijn er die echt niet houden van memoriseren of gewoonweg niet weten hoe ze dat moeten doen.
      ALS het aan de lateralisatie ligt, kan je er met therapie aan werken. Lateralisatie problemen kunnen moeilijkheden veroorzaken op gebied van lezen en/of rekenen en dus ook met de tafels.
      Hoe dat juist komt weet ik ook niet, maar het heeft sowieso te maken met dat linker- en rechterhersenhelft ergens niet goed communiceren met elkaar (of dat er nog geen verbindingen zijn gelegd.)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.